Een overlijden melden? Wij zijn 24/7 bereikbaar Tel. 06 - 42 51 32 80
Home Freda Dag voor dag Kosten Groene uitvaart Columns Nieuws Agenda Contact Natuurbegraven

Hennie Schippers

Geschreven door Freda Gaasbeek en Esther Mostert

Als er een melding komt…
 
Op zaterdag 14 december verzorg ik de wensboom tijdens de kerstmarkt op De Stadshoeve in Stadshagen. Met mijn mand vol sterren, hartjes en gekleurde stiften ga ik op pad. De weervoorspellingen zijn niet zo best, tijdens de opbouw is het nog droog. Het ziet er gezellig uit met die mooie houten kramen. Alle standhouders zijn druk om de kramen sfeervol in te richten.
 
Tijdens het eerste uur begint het zachtjes te regenen. Even later zet de regen door. We houden de kraampjes niet droog en ook de bezoekers laten het afweten. Opruimen en dan maar snel naar huis. Als ik thuiskom zie ik dat ik een oproep heb gemist. Ik bel het nummer terug. Lies, een vriendin van Frans & Hennie vertelt mij dat Hennie Schippers vanmiddag is overleden. Ik overleg met hen dat ik er zo snel mogelijk aan kom. Ik fris mij wel even op, want ik ruik naar vuur vanwege de vuurkorven op de kerstmarkt.
 
Ik stap in de auto. Frans en Hennie wonen in Zalk. Door de regen op de voorruit tuur ik naar de kronkelende dijk. Het huis staat in de uiterwaarden, vlakbij de IJssel. Het is een prachtige plek, maar in het donker is het op onbekend terrein best lastig. Als ik aankom gaat de deur al open en laat Lies mij binnen. Lies vertelt mij dat haar dochter mijn naam heeft genoemd. Binnen maak ik kennis met Frans en Tom (de man van Lies). Ze vertellen dat Hennie wel wist dat ze ziek was, maar haar sterven komt nu toch volledig onverwacht. Samen met Lies verzorgen we haar. Hennie krijgt haar favoriete fladderende vlinderbroek aan en een gekleurd shirt en vestje. Op de bank in de woonkamer leggen we haar neer. Haar mooie grijze krullen vallen rondom haar gezicht en we kleuren haar lippen rood. Zo ligt ze in haar vertrouwde omgeving en kan Frans familie en vrienden ontvangen om afscheid van haar te nemen. 
 
Josje is nieuwsgierig en is een beetje in de war. Wat gebeurt er allemaal? En waarom is het vrouwtje zo stil? Frans wil het hondje bij haar weghouden, maar ik zeg dat hij Josje gerust even kan laten snuffelen. In deze uren hoor ik al veel over wat een bijzondere vrouw Hennie was. Ze was beeldend kunstenares en maakte prachtige poppen die tijdens voorstellingen een prominente rol innemen. Nog vlak voor haar overlijden speelde ze een rol in Winterreis, een theatrale invulling van de gedichtencyclus ‘Die Winterreise van Wilhelm Müller’. Deze voorstelling is een productie van Stichting Suus, onder regie van haar man Frans. Het is een voorstelling over leven en dood. Deze voorstelling kunnen spelen, wetende dat ze zelf niet lang meer heeft, is heftig maar ook heel waardevol voor haar geweest. Veel familieleden en vrienden hebben de voorstelling gezien. Voor haar was dit een mooie manier om in deze moeilijke periode het verdriet te delen, om er uiting aan te geven.
 
Hennie was vrijwilliger in de beeldentuin Annigahof. De eigenaar Hib Anniga geeft aan dat het mogelijk is om de afscheidsbijeenkomst bij hem te houden. Fijn, omdat dit een vertrouwde omgeving is voor velen. 
 
In de dagen voor de uitvaart kan Frans thuis gasten ontvangen. Ondertussen organiseren de vrienden alles rondom haar afscheid. Vriendin Kim maakt de kaart met daarin de prachtige foto’s die gemaakt zijn door Frans. Foto’s met het klaprozenveld in hun eigen tuin, haar kunstwerken en een lieve portretfoto van Hennie zelf. Zeker geen standaard kaart, maar een drieluik die uitnodigt om aanwezig te zijn bij haar afscheid.
 
Ondertussen maakt houtkunstenaar Edward Otten een draagbaar van natuurlijk hout compleet met noesten en schors. Een boomstronk voorzien van mos en helleborus past daar goed bij. Voor het vervoer kiest Frans voor een busje. Zes goede vrienden zullen de baar dragen.
 
Op de dag van haar afscheid ligt ze tussen haar eigen kunstwerken in een kleurrijke wade opgebaard, in de glazen hooischuur van de beeldentuin. De door Hennie gemaakte poppen staan als wakers om haar heen. Het zorgt voor een zacht, herkenbaar en warm beeld, dat nu nog op mijn netvlies staat. Ik zie dat het ook wat met de gasten doet. Het maakt Hennie toegankelijk. De kleuren en beelden zorgen voor een vertrouwde eerste aanblik. ‘Ja, dit is Hennie’. Deze manier van opbaren maakt de afstand tussen haar en haar gasten kleiner. Zo herkenbaar waren de kleuren, bloemen en beelden voor hen. Het voelt bijna vertrouwd, maar in ieder geval niet vreemd, om in deze entourage een laatste groet aan Hennie te brengen. Het verdriet mag er zijn, en de liefde voor haar ook. 

De herinneringsbijeenkomst is geheel in Hennie’s stijl vormgegeven. De ruimte is aangenaam warm en mooi aangekleed met de vele meegenomen bloemen en Hennie’s eigen beelden. Hib spreekt een woord van welkom en vertelt over Hennie’s sprankelende aanwezigheid in de beeldentuin. Daarna luisteren we naar het lied ‘Mooi’ van Maarten van Roozendaal. Tijdens dit nummer laat Frans de goudsnippers over Hennie heen dalen. Net als in de voorstelling. 

Haar leven wordt vanuit verschillende kanten belicht. We worden niet alleen mee terug genomen naar haar jeugd, ze was voor haar gezin de vrolijke noot in moeilijke tijden. We horen ook hoe ze de liefde van haar leven heeft ontmoet. Haar man Frans krijgt in een bijzondere toespraak steun van zijn goede vriend. Iedereen beseft hoe moeilijk het voor Frans is om zonder Hennie verder te moeten leven. Ook al stond ze zelf nooit zo op de voorgrond, ze laat wel degelijk een grote leegte achter. De sprekers worden afgewisseld door livemuziek met liederen uit de voorstellingen van Stichting Suus. Livemuziek raakt zoveel meer en deze liederen passen heel goed bij een afscheid. Ik zie dat het binnenkomt bij de mensen in de zaal. Hoe mooi de muziek en woorden ook zijn, het verdriet is er, voelbaar aanwezig. De ceremonie wordt afgesloten met een gedicht van de Poolse dichteres Wislawa Szymborska. 'Enige woorden over de ziel' is een favoriet gedicht van Hennie. Dit gedicht is ook door de componist van Winterreis verwerkt in een compositie met muziek uit de 5e symfonie van Tsjaikovski en Stardust, gezongen door Ella Fitzgerald. Tegelijkertijd werd de vertaling van het gedicht gelezen en live begeleid op klarinet. 

Na het samenzijn vertrekken we met alle mensen naar begraafplaats Bergklooster, om Hennie naar haar laatste rustplaats te brengen. Hennie arriveert als laatste en kan zo door een erehaag van liefde heen gedragen worden. Bij haar graf worden nog mooie woorden gesproken en wordt ze prachtig toegezongen. Ondertussen breekt de zon door de grauwe wolken heen. Bijzonder, alsof de natuur meedeint met wat er was. Heen en weer, tussen de voelbaar aanwezige liefde en het verdriet. Als alle gasten haar graf verlaten is de lucht weer donker en grauw, het regent weer. 
Door dit afscheid heb ik Hennie ook een beetje leren kennen. Het was zo eigen en heel liefdevol. Vormgegeven door niemand minder dan zijzelf en de lieve mensen om haar heen. Zij hebben hun verdriet in dit afscheid op een kunstzinnige manier vormgegeven. De muzikale omlijsting en de beeldende verhalen zorgen voor een warme herinnering aan een bijzondere vrouw. 

Hennie, je was geliefd en wordt gemist, ik denk meer dan je ooit vermoeden kon.

Gewoon, of net even anders… dat is mijn motto. Dit afscheid was zeker niet gewoon maar écht anders. Voor mij was het een eer om hier een bijdrage aan te mogen leveren. Na afloop ga ik altijd op bezoek om na te praten, over hoe alles is verlopen. Van Frans krijg ik het allerlaatste gemaakte werk van Hennie, ze noemt ze ‘nikjes’.
Dit kunstwerk krijgt een speciaal plekje bij mij thuis. Ook ik zal Hennie, en de lieve mensen om haar heen, niet vergeten.

   
Lees  hier de reactie van Frans bij de referenties. 
 

Freda Gaasbeek

Als kleinschalige uitvaartondernemer ben ik onafhankelijk en zijn de keuzes van de familie doorslaggevend. In de emotionele periode vlak na een overlijden breng ik rust en aandacht en begeleid de familie liefdevol naar het definitieve moment van afscheid nemen.

Kennismakingsgesprek

Het komt nog heel vaak voor dat de uitvaartbegeleider pas wordt ingeschakeld als het overlijden al heeft plaats gevonden. Maar misschien bent u ernstig ziek en wilt u zelf meebeslissen over hoe uw afscheid er uit gaat zien. Lees hier meer over een kennismakingsgesprek.
© Copyright 2020 Freda Gaasbeek